Samenvatting profielwerkstuk

Ons profielwerkstuk heet Evolutie en Soortvorming, een combinatie van Aardrijkskunde en Biologie. Wat is evolutie? Er zijn verschillende theoriën over de evolutie geweest. Beginnend bij Aristotels, die zei dat soorten zomaar uit niet levende stoffen als graan kunnen ontstaan, en eindigend bij Darwin die het had over de Struggle for life. Struggle for life, en natuurlijke selectie: de sterkste soort overleeft. De sterkste soort overleefd, de voorouders gaan vaak verloren, maar niet in de boeken. Want de mens deelt soorten op een bepaalde manier in, waarbij af te lezen is van wie een soort afstamt. Dat heet de taxonomie en is bedacht door Linneaus. Even terug naar Darwin. Soorten passen zich aan om te kunnen overleven, want als het niet lukt sterft een soort uit. Er zijn verschillende factoren die een soort verplicht aan te passen. De hoofdvraag van ons profielwerkstuk is: hoe beïnvloeden verschillende factoren de soortvorming? Een van deze factoren is de platentektoniek. Op de aarde liggen aardplaten. Deze platen schuiven langs elkaar en botsen tegen elkaar op. Het verschuiven van de platen heet de platentektoniek. Op een gegeven moment hebben de platen aan elkaar gezeten. Ze vormden samen het oercontinent Pangea. Door het afsplitsen van de continenten van Pangea zijn verschillende soorten geïsoleerd geraakt. Door deze isolatie zijn beide populaties anders ontwikkeld, want op elk continent zijn andere omstandigheden. Zo beïnvloedt de platentektoniek de soortvorming: het zorgt voor isolatie. Een voorbeeld van deze geografische isolatie is Madagaskar. Lang geleden zat Madagskar, net als alle andere eilanden en continenten op aarde, vast aan het supercontinent Pangea.

Bij klimaatveranderingen moeten soorten zich ook aanpassen om te kunnen overleven. Denk bijvoorbeeld aan de ijstijden. De garnaal Mysis Relicta komt verspreid over de wereld voor, omdat zijn voorouders door het smelten van de gletsjers in de ijstijd verspreid zijn geraakt over de aarde. Klimaatverandering is de tweede factor die de soortvorming beinvloedt.
Naast deze natuurlijke factoren speelt de mens ook een belangrijke rol. Mensen nemen soorten mee over de hele wereld, en als deze soorten in de natuur terecht komen, heten ze exoten. Het is dan maar de vraag of de diersoorten wel kunnen overleven in deze nieuwe omgeving. De Halsbandparkiet komt uit de Himalaya en is hierheen gehaald door de mens als huisdier. Hij kan hier overleven omdat de mens hem voert en omdat hij het koude klimaat van de Himalaya gewend is.

Platentektoniek en ijstijden beinvloeden de soortvorming, de mens de evolutie, Aardrijkskunde de Biologie.